جمشید انصاری
جمشید انصاری؛ از استانداری زنجان تا معاونت رئیسجمهور
معرفی و پیشینه سیاسی
جمشید انصاری، متولد ۱۳۳۴ در شهر زنجان، از سیاستمداران برجسته جریان اصلاحات در ایران است که سابقه طولانی در مدیریتهای اجرایی و قانونگذاری کشور دارد . او که تحصیلات خود را در رشتههای مدیریت و برنامهریزی گذرانده، فعالیت اجرایی خود را از معاونت بنیاد شهید انقلاب اسلامی آغاز کرد و به تدریج پستهای مهمتری را تجربه نمود .
انصاری از نزدیکان سید محمد خاتمی و میرحسین موسوی محسوب میشود و در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸ از حامیان سرسخت موسوی بود . او در دورهای که بسیاری از مدیران اصلاحطلب از صحنه اجرایی دور شدند، توانست در دولت حسن روحانی به مناصب مهمی دست یابد و از معدود چهرههای اصلاحطلب دولت خاتمی بود که در دولت روحانی نیز حضور پیدا کرد .
سوابق اجرایی پیش از استانداری زنجان
پیش از انتصاب به استانداری زنجان، انصاری تجربیات متنوعی در سطوح مختلف مدیریتی داشت. او در دولت دوم سید محمد خاتمی، از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ به عنوان استاندار آذربایجان غربی فعالیت میکرد . پس از آن، در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده مردم زنجان و طارم حضور یافت و در دوران پرتنش پس از انتخابات ۱۳۸۸، نطقهای حمایتی او از جنبش اعتراضی آن زمان همچنان در خاطر بسیاری باقی مانده است .
انصاری همچنین سابقه معاونت سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، عضویت در سه شورا از هفت شورای تدوین برنامه سوم توسعه، و دبیری شورای اصلاح ساختار کشور را در کارنامه خود دارد . او مدتی نیز مدیرعامل بنیاد باران، مؤسسهای وابسته به سید محمد خاتمی، بود .
استانداری زنجان (۱۳۹۲-۱۳۹۵)
جمشید انصاری در ۲۷ شهریور ۱۳۹۲ با حکم عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت یازدهم، به عنوان استاندار زنجان منصوب شد . این انتصاب در حالی صورت گرفت که او به عنوان یک چهره بومی و با سابقه نمایندگی مردم زنجان در مجلس، از حمایت طیفهای اصلاحطلب و حزب اعتدال و توسعه برخوردار بود.
بررسی عملکرد سهساله انصاری در استانداری زنجان نشان میدهد که تمرکز اصلی او بر جذب سرمایهگذاری و توسعه صنعتی استان بوده است.
طبق ادعای رسانه های حامی دولت روحانی، در طول دوره استانداری او، ۱۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری در استان زنجان محقق شد که رشدی قابل توجه نسبت به دورههای قبل داشت. از جمله مهمترین دستاوردهای او در این حوزه، جذب سرمایهگذاری یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون یورویی شرکتهای چینی برای فعالیت در منطقه ویژه اقتصادی زنجان بود . انصاری همچنین موفق شد حجم سرمایهگذاری صنعتی استان را ۶۰ درصد افزایش دهد و ۵۳ واحد صنعتی راکد را طی سه سال فعالیت خود احیا کند . در حوزه عمرانی نیز، همزمان با هفته دولت در سال پایانی استانداریاش، ۱۹۴ پروژه عمرانی با اعتبار بیش از دو هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال در استان افتتاح شد.(البته صحت این ادعاها در سالهای پس از وی توسط بسیاری از رسانه های استان زیر سوال رفت!)
چالشها و ضعفها
با وجود ادعای برخی دستاوردهای اقتصادی، عملکرد انصاری در استانداری زنجان با انتقادات قابل توجهی نیز مواجه بود. مهمترین ضعف او از دیدگاه منتقدان، عدم تمرکز کافی بر امور استان و پرداختن به مسائل فراتر از استانداری عنوان شده است. به نوشته برخی رسانهها، انصاری از همان اوایل حضور در زنجان، “سودای رسیدن به وزارتخانهها یا معاونتهای ریاست جمهوری” را در سر میپروراند و این موضوع از تمرکز او بر مسائل استان کاسته بود .
منتقدان معتقدند که با وجود نزدیک به سه سال استانداری در زنجان، “اقدام شاخصی که در ذهن مردم زنجان بماند از خود به یادگار نگذاشت” و وعدههایی که برای استان داده بود، “فقط مصرف رسانهای پیدا کرد” . ادعای هایی مانند شهرک برق و آی تی ، پردیس سینمایی ، مجموعه هتل های گردشگری گاوازنگ ، پتروشیمی زنجان و …
یکی دیگر از نقاط ضعف دوران استانداری انصاری، شکاف بین عملکرد اقتصادی و رضایت عمومی بود. افتضاح مدیریت اقتصادی در دولت روحانی و تورم عجیب و غریب 50 درصدی، فاجعه کالابرگ و تورم 1000 درصدی دلار و … نتیجه این نارضایتی در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۹۶ نمایان شد؛ جایی که زنجان از معدود استانهایی بود که درصد آرای حسن روحانی نسبت به دوره قبل کاهش محسوسی داشت .
ارتباط با باند تندرو اصلاحطلبان زنجان
بررسی دقیق ارتباط جمشید انصاری با جریانهای اصلاحطلب زنجان، نیازمند تفکیک میان ارتباطات تشکیلاتی و مناسبات جناحی است.
خاستگاه سیاسی و شبکه ارتباطی
جمشید انصاری از نظر تشکیلاتی، به حلقه نزدیکان سید محمد خاتمی تعلق دارد و مدیریت بنیاد باران، مهمترین نهاد غیردولتی نزدیک به خاتمی، در کارنامه او دیده میشود . این جایگاه، او را به یکی از چهرههای ملی جریان اصلاحات تبدیل کرده بود که صرفاً به یک استان خاص تعلق نداشت.
در زنجان، انصاری در انتخابات مجلس هشتم به عنوان نماینده مردم این استان انتخاب شد و در آن دوره نیز از حمایت جریانهای اصلاحطلب برخوردار بود . با این حال، شواهد تاریخی نشان میدهد که او همواره بیش از آنکه به جناحبندیهای استانی وابسته باشد، به شبکههای ملی اصلاحات متصل بوده است.
مواضع سیاسی شاخص
یکی از نکات برجسته در کارنامه سیاسی انصاری، موضعگیریهای صریح او در دوره نمایندگی مجلس هشتم است. او در جریان تحصن نمایندگان مجلس ششم و پس از انتخابات پرحاشیه سال ۱۳۸۸، از مواضع میرحسین موسوی و معترضان حمایت کرد و نطقهای او در مجلس در آن مقطع همچنان مورد اشاره رسانههاست . این مواضع، جایگاه او را در میان طیف رادیکالتر اصلاحطلبان تثبیت کرد.
رابطه با جریانهای استانی
در مورد ارتباط او با “باند تندرو اصلاحطلبان زنجان”، لازم به ذکر است که این اصطلاح بیشتر در ادبیات رسانههای رقیب و منتقد به کار رفته است. پس از انصاری، اسدالله درویش امیری که استاندار بعدی زنجان شد، متهم گردید که “استان زنجان را به حیاط خلوت گروههای سیاسی تندرو اصلاحطلب تبدیل کرده بود” . این اتهامات عمدتاً در دوره درویش امیری و پس از انصاری مطرح شد.
پایان استانداری و صعود به سطوح ملی
فعالیت انصاری در استانداری زنجان در مرداد ۱۳۹۵ به پایان رسید، زمانی که حسن روحانی او را به عنوان معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور منصوب کرد . در حکم روحانی، به “تعهد و تجربیات” انصاری و لزوم “رعایت اصول قانونمداری، اعتدالگرایی و منشور اخلاقی دولت تدبیر و امید” اشاره شده بود .
او تا شهریور ۱۴۰۰ در این سمت باقی ماند و پس از پایان دولت دوازدهم، میثم لطیفی جانشین او شد .
جمعبندی
جمشید انصاری را میتوان نمونهای از تکنوکراتهای اصلاحطلب دانست که توانستند در دولت حسن روحانی به مناصب مهم دست یابند. دوره استانداری او در زنجان با دستاوردهای قابل توجه اقتصادی همراه بود، اما نتوانست رضایت عمومی و اعتماد سیاسی مردم استان را به طور کامل جلب کند.
ارتباط او با جریانهای اصلاحطلب، چه در سطح ملی و چه در سطح استانی، غیرقابل انکار است، اما رویکرد مدیریتی او در زنجان بیشتر توسعهگرایانه بود تا جناحی. شاید بتوان گفت که بزرگترین ضعف او در این دوره، عدم توانایی در تبدیل دستاوردهای اقتصادی به سرمایه اجتماعی برای خود و دولت متبوعش بود؛ چالشی که بسیاری از مدیران technocratic در ایران با آن مواجه هستند.
