سهم زنان در اقتصاد زنجان؛ از کارگاه‌های خانگی تا کارآفرینی!
در سال‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی استان زنجان، نقشی است که زنان در عرصه تولید و کارآفرینی ایفا کرده‌اند. این تحول اما از میدان‌های اصلی صنعت شروع نشده؛ از خانه‌ها و کارگاه‌های کوچکی آغاز شده که در آنها زنان با تکیه بر مهارت‌های خود، کسب‌وکارهایی را راه‌اندازی کرده‌اند که نه تنها اقتصاد خانواده‌هایشان را متحول کرده، بلکه به موتور محرکه اشتغال استان تبدیل شده است.
زنان؛ ستون پنهان اقتصاد زنجان
شاید کمتر کسی بداند که بیش از ۷۰ درصد صنعتگران صنایع دستی استان زنجان را زنان تشکیل می‌دهند، آن هم در رشته‌هایی که هر کدام هویتی هزارساله دارند: ملیله‌کاری، چاروق‌دوزی، گلیم‌بافی، گیوه‌بافی و… این آمار، تصویر زنجان را از یک استان صنعتی صرف به استانی که زنانش ستون‌های اقتصاد خلاق و خانگی آن را می‌سازند، تغییر داده است.
اما تنها صنایع دستی نیستند که در این میدان می‌درخشند. حوزه تولید پوشاک و خیاطی نیز یکی از عرصه‌های مهم کارآفرینی زنان زنجانی است. یک بانوی کارآفرین در بخش دوتپه از توابع شهرستان خدابنده که خود سرپرست خانوار است، با ایجاد یک کارگاه خیاطی برای ۷۰ نفر اشتغالزایی کرده و نشان داده که یک ایده ساده می‌تواند یک جامعه را متحول کند.
از خانه تا کارگاه؛ مسیری که با پشتکار هموار شد
داستان زنان کارآفرین زنجان، داستان تحول از «خانه‌دار» به «کارآفرین» است. آنها توانسته‌اند مفهوم ساده خانه‌داری را به فرصتی برای خلق ارزش و اشتغال تبدیل کنند. در شهرستان ابهر، یک گروه جهادی با ابتکار کارآفرینانه در ایجاد مشاغل خانگی پایدار موفق بوده و با محوریت تولید پوشاک، زمینه اشتغال ۳۰ نفر را فراهم کرده است.
این مسیر اما بدون حمایت نبوده. در سال ۱۴۰۴، سهم استان زنجان از تسهیلات اعتباری مشاغل خانگی ۱۸۹ میلیارد تومان بوده و تاکنون ۵۴ میلیارد تومان از این تسهیلات به متقاضیان پرداخت شده است. بیش از ۸۵ درصد از متقاضیان خوداشتغالی در طرح‌های مشاغل خانگی را زنان سرپرست خانوار و بانوان خانه‌دار تشکیل می‌دهند.
زنان سرپرست خانوار
یکی از گروه‌هایی که بیش از همه از این تحول بهره برده‌اند، زنان سرپرست خانوار هستند. در حال حاضر ۲,۷۱۰ بانوی سرپرست خانوار تحت حمایت بهزیستی استان زنجان قرار دارند و از این تعداد، یکهزار و ۱۵۰ نفر از خدمات بیمه‌ای بهره‌مند شده‌اند.
سازمان بهزیستی در سال گذشته توانسته ۴۴۲ بانوی سرپرست خانوار را بازتوانی کند. خدمات حمایتی این سازمان شامل مستمری ماهانه، کمک هزینه ودیعه مسکن، کمک به ساخت مسکن، کمک به ارتقای تحصیلی دانش‌آموزان و دانشجویان و تسهیلات اشتغالزایی است.
چالش‌های پیش رو؛ از بیمه تا بازار
با وجود این پیشرفت‌ها، زنان کارآفرین زنجانی همچنان با چالش‌هایی روبرو هستند. نبود بیمه تأمین اجتماعی برای بسیاری از فعالان صنایع دستی و مشاغل خانگی، یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی آن‌هاست. همچنین مشکلات بازاریابی و فروش و رقابت با محصولات کارخانه‌ای، سهم بازار را از تولیدکنندگان خانگی می‌گیرد.
با این حال، ایجاد تشکل بانوان کارآفرین در شهرستان‌های استان می‌تواند به حل و انعکاس مشکلات آنان تأثیرگذار باشد.
زنان، موتور محرکه اقتصاد آینده زنجان
زنان زنجانی با تکیه بر هنر، خلاقیت و پشتکار خود، در حال نوشتن فصل تازه‌ای از اقتصاد استان هستند. از ملیله‌کاری‌های نفیس و چاروق‌های رنگارنگ گرفته تا کارگاه‌های خیاطی و تولید پوشاک، آنها ثابت کرده‌اند که استقلال مالی، رویایی دست‌یافتنی است. با حمایت بیشتر نهادهای دولتی و تغییر نگاه جامعه به کسب‌وکارهای خانگی، می‌توان آینده‌ای روشن‌تر برای زنان کارآفرین زنجانی متصور بود.
