استاد اصغر غنی لو (مسگری)

صنعت مسگری زنجان با بیش از یکهزار سال پیشینه تاریخی، به علت بی توجهی در سالهای گذشته، راه پرشتاب زوال را درپیش گرفته بود و می رفت تا آخرین روزهای حیات خود را سپری کند که با توجه دولتمردان جانی دوباره گرفت.
به گزارش ایرنا، هنر مسگری یکی از رشته های اصیل، تاریخی و ماندگار شهر زنجان به شمار می رود که با حمایت های مسوولان استانی رونق دوباره گرفته است.
به نقل از برخی منابع، قدمت استفاده از مس براساس مدارک و شواهد باستانشناسی به 9500 ق.م می رسد و تا قبل از هزاره ق.م (کشف ذوب مس ) بصورت خالص بکار رفته و از شیوه چکش کاری سرد برای شکل دادن به آن استفاده می شده است.
امروزه با استناد به مدارک غیرقابل انکار که از گوشه وکنار ایران یافت شده می توان شمال و مرکز ایران را جزء قدیمی ترین مراکز فلزکاری جهان و نیز فلزکاران ایران از پیشگامان کشف ذوب مس در جهان باستان دانست که فراوانی معادن مس در ایران، موید این نکته است.
با توجه به کشف کوره ذوب مس در سگزآباد قزوین واقع در (تپه قبرستان ) و نزدیک بودن این منطقه از لحاظ جغرافیایی به زنجان، که احتمالا اولین کوره ذوب مس می باشد نیز وجود معادن بزرگ مس در منطقه نظیر معدن مس (رشید آباد ) را می توان به قدمت استفاده از این فلز در زنجان پی برد.
اوج هنر فلزکاری دوره اسلامی مربوط به سلجوقیان است که در این دوره زنجان در کنار مراکزی چون خراسان، موصل، همدان، ری و اصفهان یکی از مهمترین قطبهای فلزکاری محسوب می شده و در این دوره نیز زنجان بعنوان یکی از مهمترین مراکز تهیه ظروف مرصع کاری شده ، مطرح بوده است.
در دوره ایلخانی با توجه به نزدیکی پایتخت حکومت ایلخانان به زنجان و توجه حکمرانان ایلخان به فلزکاری و نیز وجود گویهای مرصع نقره کوب، مربوط به این دوره که نام سلطان اولجایتو در آن حک گردیده می توان موقعیت فلزکاری در دوره مذکور را تصور نمود.
در دوران معاصر و اندکی قبل از آن شنیدن واژه مس و مسگری در اذهان عموم تداعی کننده زنجان و بازار مسگران آن بوده است و متاسفانه، هنر صنعت مسگری در زنجان طی دو دهه اخیر به دلایل مختلفی دچار افول شد، به طوری که از حدود 800 مسگر فقط 25 مسگر باقی مانده بود.
ظروف مسی در زمان حاضر با استفاده از ورق مس و روش چکش کاری گرم و سرد ساخته می شود که مهمترین مراحل کار به اختصار عبارتند از: فرم دهی ورق مس به روش چکش کاری ، دندانه دار نمودن لبه هایی که به هم متصل می شوند، باز کردن دندانه ها به روی هم، چفت نمودن و چکش کاری آنها، اضافه نمودن بار (تنه کار و برنج ) و گرم نمودن وچکش کاری مجدد آن انجام می گیرد.